فهرست بستن

کبد چرب Fatty Liver

تعریف :

منظور از کبد چرب، رسوب چربی های خنثی به خصوص تری گلیسیرید بر روی کبد است. کبد به وزن تقریبی 1500 گرم، بزرگترین غده بدن بوده و نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی دارد. در صورت درمان نشدن کبد چرب، نارسایی کبد پدید می آید.

لازم به ذکر است 10 تا 15 درصد افراد جامعه ایران به عارضه کبد چرب مبتلا هستند. بروز کبد چرب در سنین خاصی از افراد جامعه رخ نمی دهد ولی بیشترین شیوع آن در 40 تا 60 سالگی می باشد. شیوع کبد چرب در جوامع مختلف رو به افزایش است.

علت :

چاقی از علل مهم کبد چرب غیر الکلی می باشد. زندگی ماشینی، استفاده از فست فود ها و بی تحرکی از عوامل موثر در ایجاد کبد چرب می باشند. سایر علل کبد چرب شامل مصرف الکل ، مصرف برخی از داروها مانند استروئیدها، ویتامین A، متوتروکسات، آسپرین، آمیودارون و استروژن سنتتیک و کاهش وزن در افرادی که قبلاً چاق بوده اند ، می باشد. در زمینه برخی از بیماری های مزمن مانند کولیت زخمی و دیابت نیز کبد چرب ایجاد می شود. کبد چرب غیر الکلی در میان خانمها شایع تر است.

علائم :

از شایع ترین علامت کبد چرب بدون علامت بودن آن می باشد و پزشک در بررسی های آزمایشگاهی ، سونوگرافی و یا سی تی اسکن که به علل دیگر انجام می شود به آن پی می برد. فرد به ندرت از ضعف، خستگی، احساس سنگینی و فشار در ناحیه فوقانی و راست شکم شاکی است. به خصوص این علائم در مواردی که کبد چرب سریع ایجاد شده باشد بیشتر بروز می کند.

درد شدید و غیر قابل تحمل ، زردی، تب و لرز در کبد چرب دیده نمی شود و در معاینات فیزیکی تنها علامت حساس بودن لبه کبد در لمس است.

درمان :

گرچه درمان اختصاصی برای کبد چرب وجود ندارد ولی با کنترل علل زمینه مانند کاهش وزن و چربی های خون ، کنترل دیابت و یا قطع نمودن دارو های مسبب ( فقط با نظر پزشک معالج ) می توانید از پیشرفت این بیماری جلوگیری نمائید. از مصرف الکل که عملکرد طبیعی کبد را دچار اختلال می نماید جداً باید پرهیز نمود.

نکات درمانی :

کم کردن وزن : از آنجا که اکثر مبتلایان به کبد چرب غیر الکلی چاق هستند کاهش وزن در کنترل این بیماری نقش مهمی دارد. برای کاهش وزن ، انتخاب رژیم غذایی نیز باید به درستی صورت پذیرد. زیرا کاهش وزن سریع با رژیم های برق اسا خود می تواند سیر بیماری را بدتر کند. کاهش وزن تحت نظر پزشک متخصص تغذیه که با کاهش وزن نیم تا یک کیلوگرم در هفته همراه است توصیه می شود.

انتخاب رژیم غذایی مناسب : رژیم غذایی پر کربوهیدرات که حاوی میزان قابل توجهی سبزی و میوه و مواد غذایی پر فیبر باشد معمولاً بهترین انتخاب برای افراد مبتلا به کبد چرب است. کاهش چربی مصرفی به ویژه چربی های اشباع شده و جایگزینی آنها با چربی های غیر اشباع که در روغن زیتون و ماهی وجود دارد توصیه می شود. استفاده از نان و غلات سبوس دار باید جدی گرفته شود.

انجام ورزش و فعالیت منظم : چاقی به ویژه چاقی شکمی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به کبد چرب دارد بر همین اساس داشتن پیاده روی منظم حداقل 30 تا 60 دقیقه در روز توصیه می شود.

کنترل بیماری های زمینه ای متابولیک : کنترل دیابت ، فشار خون و چربی های خون در بیماران مبتلا به کبد چرب نقش کمک کننده ای در بهبود این بیماری دارد.

محافظت کبد از عوامل خطر : از عواملی که بر فعالیت طبیعی کبد اثر سو دارند باید پرهیز نمود. از مهم ترین این عوامل مصرف الکل و برخی از دارو ها است.